เส้นใยอาหารได้ถูกนำมาใช้เพื่อการควบคุมน้ำหนักทั้งในสุนัขและแมว เส้นใยชนิดที่ถูกย่อยสลายได้ช้าเช่นเซลลูโลส หรือ เปลือกถั่วลิสงพบว่าสามารถเพิ่มปริมาตรของอาหารในทางเดินอาหารได้ดีโดยไม่ทำให้ปริมาณพลังงานที่ได้จากอาหารเพิ่มขึ้น การเพิ่มใยอาหารในอาหารสำเร็จรูปจะเป็นประโยชน์ในการลดพลังงานจากอาหารที่สัตว์กินเข้าไป การใช้ใยอาหารหลายชนิดผสมกันยังมีส่วนช่วยลดการดูดซึมน้ำตาลจากทางเดินอาหาร ทำให้กระเพาะอาหารขยายซึ่งจะกระตุ้นความอิ่มผ่านสารสื่อ cholecystokinin กระเพาะอาหารใช้เวลาในการบีบตัวนานขึ้น เพิ่มระยะเวลาที่อาหารอยู่ในลำไส้ [6] ผลของเส้นในอาหารที่มีต่อการกินอาหารในแมวยังไม่มีผลการศึกษาที่ชัดเจนแต่คาดว่าอาหารที่มีใยอาหารผสมอยู่ด้วยอาจลดการกินที่มากเกินไปทำให้ป้องกันการเกิดโรคอ้วนในแมวได้ [7]

พฤติกรรมการขออาหารจากเจ้าของมีส่วนทำให้เจ้าของใจอ่อนและทำให้การลดความอ้วนไม่ประสบความสำเร็จ มีแนวคิดว่าการให้อาหารสำเร็จรูปที่มีการเสริมเส้นใยอาหารจะช่วยให้อิ่มมากขึ้นจนถึงจุดที่ลดพฤติกรรมการขออาหารได้ ในการศึกษาเพื่อประเมินวิธีการลดความอ้วนในแมวที่เป็นโรคอ้วนพบว่าแมวมีพฤติกรรมการขออาหารลดลง (สังเกตจากพฤติกรรมการส่งเสียงร้องและการเข้าหาเจ้าของ) เมื่อให้อาหารที่ประกอบด้วยเส้นใยอาหารชนิดที่จับกับน้ำได้ดีเทียบกับการให้อาหารที่มีเส้นใยอาหารชนิดที่ไม่ละลายน้ำเป็นหลัก ดังนั้นทั้งปริมาณและชนิดของเส้นใยอาหารจึงมีผลต่อความอิ่มของสัตว์

ถึงแม้ว่าการเสริมเส้นใยอาหารจะมีส่วนช่วยในการคุมน้ำหนักของแมวได้ แต่พึงระวังว่าการเสริมเส้นใยอาหารสามารถลดการดูดซึมโปรตีนได้ด้วย อาหารเพื่อการลดน้ำหนักจึงต้องชดเชยจุดนี้โดยการเพิ่มปริมาณโปรตีนในอาหาร นอกจากนี้สัดส่วนของเส้นในอาหารที่ถูกย่อยได้ช้าและเร็วยังมีความสำคัญเพราะหากมีเส้นใยอาหารชนิดที่ถูกย่อยได้เร็วปริมาณมากพอที่จะกระตุ้นให้เกิดการอิ่มอาจพบผลข้างเคียงเช่นท้องอืดและถ่ายเหลว [9] โดยรวมแล้วถึงแม้จะยังมีข้อมูลไม่มากนักในแมวและมีผลข้างเคียงบางประการ การเติมเส้นใยอาหารลงในอาหารสำเร็จรูปอาจเป็นประโยชน์ในการลดน้ำหนักในสัตว์ที่มีความเสี่ยงต่อโรคอ้วน

โรคเบาหวาน

การใช้โภชนบำบัดเพื่อจัดการภาวะท้องผูกมีหลากหลายรูปแบบ ผู้ทำการศึกษาบางคนแนะนำให้ใช้อาหารที่ย่อยได้ง่าย มีปริมาณเส้นใยอาหารต่ำ ในขณะที่บางคนแนะนำให้ใช้อาหารที่มีปริมาณเส้นใยอาหารสูงหรือใช้เส้นใยอาหารเป็นอาหารเสริม [17] เส้นใยอาหารแต่ละชนิดรวมถึงปริมาณที่ใช้จะส่งผลต่อการทำงานของลำไส้ใหญ่แตกต่างกันไป เซลลูโลสซึ่งถูกย่อยสลายโดยแบคทีเรียได้ยากจะทำหน้าที่ยาระบายโดยการทำให้อุจจาระจับตัวเป็นก้อน ทำให้ช่องว่างในลำไส้ขยายขนาด และทำให้อุจจาระเคลื่อนตัวในลำไส้ได้เร็วขึ้น [17] อย่างไรก็ตามชนิดและความยาวของเซลลูโลสส่งผลต่อเนื้อของอุจจาระ [18] ใยอาหารชนิดอื่นเช่น psyllium จะก่อให้เกิดลักษณะเจลเหนียวจากการที่สามารถเข้าจับกับน้ำได้ดีซึ่งช่วยให้อุจจาระเคลื่อนผ่านในลำไส้ได้ดีขึ้น อาหารที่ถูกย่อยและดูดซึมได้ง่าย มีปริมาณใยอาหารต่ำจะทำให้ปริมาณอุจจาระลดลงแต่ไม่ได้ส่งผลกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้หรือการเคลื่อนผ่านของอุจจาระในลำไส้ [17] การขาดน้ำเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะท้องผูก การให้อาหารกระป๋องจะทำให้สัตว์ได้รับน้ำมากขึ้นร่วมกับการป้อนน้ำหากจำเป็น อย่างไรก็ตามอาหารกระป๋องมีชนิดและปริมาณของใยอาหารแตกต่างกันและอาจไม่เหมาะสมกับแมวทุกตัวที่มีภาวะท้องผูก

มีการศึกษาเพียงชื้นเดียวที่ติดตามผลของอาหารสำเร็จรูปในแมวที่มีภาวะท้องผูก [19] การศึกษานี้เป็นการติดตามทางคลินิกโดยไม่มีกลุ่มควบคุม แมวที่มีภาวะท้องผูกจำนวน 66 ตัวได้รับอาหารสำเร็จรูปชนิดเม็ดที่มีปริมาณใยอาหารพอเหมาะโดยมี psyllium เป็นใยอาหารที่มีปริมาณมากที่สุด และยังมีใยอาหารจากแหล่งอื่นเช่น chicory fructo-oligosaccharides mannan-oligosaccharides ข้าว และข้าวโพด ทำการประเมินลักษณะของอุจจจาระและอาการทางคลินิกที่แสดงออกโดยการสังเกตจากเจ้าของและสัตวแพทย์ พบว่ามีแมว 56 ตัวที่อยู่จนจบการทดลองและทุกตัวกินอาหารที่กำหนดโดยมีลักษณะอุจจาระที่ดีขึ้น แมวเกือบทุกตัวที่ได้รับยาเพื่อรักษาภาวะท้องผูกสามารถลดหรือหยุดยาได้ ถึงแม้จะไม่มีกลุ่มควบคุมในการศึกษานี้แต่ผลการศึกษาที่เป็นไปในทางที่ดีสนับสนุนให้ใช้อาหารที่อุดมด้วย psyllium เป็นทางเลือกในการจัดการแมวที่มีภาวะท้องผูกหรือท้องผูกเรื้อรัง [19]

ภาวะ Hypercalcemia

ก้อนขน

อาหารสำเร็จรูปสำหรับควบคุมก้อนขนมีวางจำหน่ายโดยมีความหลากหลายของชนิดและปริมาณเส้นใยอาหารที่ใส่ลงไป จากการสำรวจอาหารแมวที่อ้างว่าสามารถปริมาณลดก้อนขนทั้งชนิดแห้งและเปียกที่มีจำหน่ายในประเทศสหรัฐอเมริกาพบว่ามีความหลากหลายในชนิดของเส้นใยอาหารที่นำมาใช้ตั้งแต่ ผงเซลลูโลส dried beet pulp soybean hulls dried chicory root rice hulls rice bran pea bran meal pea fiber oat fiber inulin และ psyllium ผลการทดลองที่ตีพิมพ์ยังมีไม่มาก มีการทดลองแบบ crossover โดยเปรียบเทียบการให้อาหารปกติและอาหารที่มีการเพิ่มใยอาหารลงไปในแมวจำนวน 102 ตัวในระยะเวลา 2 เดือนขึ้นไปพบว่าแมวมีก้อนขนลดลงโดยเฉลี่ยร้อยละ 21.5 และความถี่ในการอาเจียนลดลงร้อยละ 21.8 [24] อีกการทดลองหนึ่งศึกษาการขับเส้นขนออกมากับอุจจาระในแมวสุขภาพดีจำนวน 16 ตัว ที่ได้รับอาหารอาหารแห้งสองชนิด ชนิดแรกมีปริมาณเส้นใยอาหารปานกลาง (ร้อยละ 6.9) และอีกชนิดมีปริมาณเส้นใยอาหารสูง (ร้อยละ 14.2) [25] หลังจาก 3 สัปดาห์พบว่าแมวที่กินอาหารที่มีปริมาณใยอาหารสูงจะมีการขับเส้นขนออกมากับอุจจาระคิดเป็นปริมาณเฉลี่ยสองเท่าเมื่อเทียบกับแมวกลุ่มที่กินอาหารที่มีปริมาณใยอาหารปานกลาง จากผลการทดลองนี้ทำให้สรุปได้ว่าปริมาณหรือชนิดของเส้นใยอาหาร (psyllium และ เซลลูโลส) ในอาหารที่มีปริมาณเส้นใยอาหารสูงจะช่วยให้เส้นขนผ่านทางเดินอาหารออกมากับอุจจาระได้ง่ายขึ้นและอาจช่วยลดการอาเจียนหรือสำรอกก้อนขนได้

สรุป

ปริมาณและชนิดของเส้นใยอาหารในอาหารส่งผลต่อทั้งสุขภาพและการทำงานของลำไส้ ทำให้มีประโยชน์ในการรักษาโรคหลายอย่าง การศึกษาเพิ่มเติมจะช่วยให้ระบุผลของอาหารบางชนิดและการเสริมเส้นใยอาหารในแมวได้

บทนำ

นิยาม

เส้นใยอาหารมักถูกจำแนกตามคุณสมบัติเช่น การละลายน้ำได้ ความหนืดและการถูกย่อยสลายในลำไส้ ในตารางที่ 1 ได้ รวบรวมคุณสมบัติของเส้นใยอาหารที่พบได้บ่อยในอาหารสัตว์ การที่จะระบุผลของเส้นใยอาหารจากแต่ละแหล่งต่อสุขภาพสัตว์นั้นทำได้ยากและอาหารแมวสำเร็จรูปที่มีจำหน่ายมักประกอบไปด้วยเส้นใยอาหารสองชนิดขึ้นไป ยกตัวอย่างเช่นเส้นใยอาหารที่ถูกย่อยสลายได้ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานของแบคทีเรียในทางเดินอาหารส่วนล่างทำให้เกิดการสร้างกรดไขมันสายสั้น [3] กรดไขมันเหล่านี้จะถูกดูดซึมส่งผลต่อโครงสร้างและการทำงานของเซลล์ลำไส้ เส้นใยอาหารที่ถูกย่อยสลายไม่ได้จะเพิ่มมวลและปริมาตรของอุจจาระทั้งยังลดระยะเวลาที่อุจจาระผ่านลำไส้ [3] เส้นใยอาหารที่มีความหนืดสูงมักเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำของอุจจาระทำให้อุจจาระนิ่มขึ้น มีความเป็นไปได้สูงที่ชนิดและปริมาณของเส้นใยอาหารที่หลากหลายจะส่งผลต่อประชากรจุลชีพในทางเดินอาหารแต่ว่าการศึกษาเกี่ยวกับไมโครไบโอมยังอยู่ในระยะแรกเริ่ม [4] รูปที่ 1แสดงการละลายน้ำได้และความหนืดของเส้นใยอาหารแต่ละชนิด ตารางที่ 1 แสดงคุณสมบัติของเส้นใยอาหารที่นิยมใช้ในอาหารสัตว์